Oruç ve Allah’a şükretmek

0
Oruç, indirdiği kitap vasıtasıyla hak ile batılı birbirinden ayıran Rabbe ºükür ifadesidir.
Nitekim yüce Allah oruçla ilgili üç ayetin sonunda ºöyle buyurmuºtur: “…Umulur ki ºükredersiniz.” Orucun Allah’ın nimetlerine, özellikle en büyük nimeti olan Kur’ân-ı Kerim’in indirilmesine karºılık bir ºükür ifadesi olarak nitelendiriliºi, ancak oruç ibadetinin anlamını, hakikatini kapsamasına bağlıdır. Eğer orucun anlamı tam olarak bilinir ve orucun hakikatine uygun olarak gerçekleºirse, böyle bir oruç ºükür olarak nitelenebilir. Baºka bir ifadeyle oruç o zaman ºükür sayılabilir ki, tabiatın kirliliklerinden arınma ve nefsin en büyük arzu ve isteklerine ara verme eylemi, sırf Allah’ın rızasına yönelik olarak yapılmıº olsun. 

İnsan orucu tam anlamıyla ve sadece Allahın rızasını kazanmak için tutarsa, o zaman ºükür sayılabilir. Ancak sırf Allah’ın rızasını kazanmak için tutulmazsa, ºükür ifadesi olarak algılanamaz; çünkü ºükür verilen nimetleri kendi yerinde ve amacına uygun olarak kullanmak demektir. Oruçla ilgili olarak bunun gerçekleºmesi birtakım ºartlara bağlıdır. Bu ºartların en önemlisi, orucun ihlâsla, halis niyetle tutulması, gerçek anlamının bilinmesi, felsefe ve hikmetlerinin idrak edilmesidir.

 

    Bu yüzden, ayette orucun Allah’ı ululamak için tutulduğunu ifade eden cümleyle onun bir ºükür ifadesi olduğunu açıklayan cümle arasında fark vardır. İlk cümlede net bir ifade kullanmıºtır; ancak ikinci cümlede “Umulur ki” fiiline yer verilmiºtir. Bu, orucun birtakım ºartlara bağlı olduğunu gösterir. Nitekim oruçtan amacın takva olduğunu bildiren ayette de böyle bir ifade kullanılmıºtı; her iki yerde de verilmek istenen mesaj aynıdır. Yani, ancak ºartları gözetilerek tutulan oruç insanın takvalı olmasını sağlar ve böyle bir oruç ºükür ifadesi sayılır. Aksi takdirde oruç Allah’a karºı yapılan tazimden baºka bir ºey olmaz. İnsan böyle bir oruçla ramazan ayının bereketlerinden hakkiyle yararlanamaz. İnsana açlık ve susuzluktan baºka bir ºey kalmaz, tabiat âleminden melekler âlemine yükselemez.