Kurban ve Kurbanlık Üzerine

0
Kurban’ın  Manası kısaca açıklayacak olursak “Gurbet-Yakınlık” anlamına gelmektedir. Buradaki yakınlıktan maksat Allah’a yakın olmaktır.

Allah yolunda mali bir fedakârlık yapılarak Allah’a yakın olmak kastedilmiştir.
Namaz kılmak da insanı Allah’a yaklaştırdığından, Hazreti Resulullah (s.a.s) bir hadisinde “Essalatu qurbanu kulli taqî” yani “Namaz her takvalı kişinin kurbanıdır” buyurmuştur. Zaten bir kurban sunmaktan Allah’a o kurbanın ne etine de kanı ulaşır; Allah’a ulaşan yalnızca kuldaki takvadır. (1)

Kurban sunmanın amacını bu söyleşiye sığdırmak mümkün değil ama asıl amaç, mümin bir kulun, bütün varlığıyla, bütün yaşamıyla Allah’a hasr olması, yaşamını ve ölümünü Allah’ın rızasına göre şekillendirmesidir. Bütün varlığını nefsinin esaret ve tamahından kurtarıp Allah uğruna sunmasıdır. Bencillikten kurtulup Allah’a boyun eğmek, Allah karşısında, ondan başka her şeyi gözden çıkarabilmektir. Hz. İbrahim (a.s)’ın Kur’anda geçen sözlerini de içeren ve  kurban keserken okunması müstehap olan şu duadan kurbanın amacını anlayabiliriz:

“İnni veccehtu vechiye lillezî fatarassemavati ve lerze hanîfen muslimen ve ma ene minel müşrikîn.(2) İnne salatî ve nusukî ve mahyaye ve mematî lillahi rabbil alemîne lâ şerîke lehu ve bi zalike umirtu ve ene minel muslimîn.(3) Ellahumme minke ve lek. Bismillahi ve billahi vellahu ekber. Ellahumme salli alâ Muhammedin ve Âl-i  Muhammedin ve teqabbelhu minnâ.”

(Ben gerçekten yönümü tamamen gökleri ve yeri yoktan var edene çevirdim. Gerçekten benim namazım, ibadetlerim, yaşamım ve ölümüm hep âlemlerin rabbi olan Allah içindir. Onun ortağı yoktur ve ben buna emrolundum ve ben Müslümanlardanım. Allah’ım, bu nimet sendendir ve senin içindir. Allahın adıyla başlıyor ve ondan medet umuyorum. Allah’ım, Muhammed’e ve O’nun Ehl-i Beyt’ine rahmetini gönder ve bu kurbanı bizden kabul buyur.) Amin

Hz. İmam Zeynelabidin (a.s), hacdan dönen Şibli’yi ziyaret ederek ona hac amelleriyle ilgili yönelttiği bir takım sorular arasında şunu da sordu:

Ey Şibli! Kurbanını keserken, günahlardan korunma gerçeğine sarılarak tamahın boğazını kestiğini, bununla da peşinden geleceklerin ve geride bıraktıklarının onun sünnetini takib etmeleri ve Allah’a yakın olmaları için, yüreğinin meyvesi ve kalbinin çiçeği olan oğlunu kesen Hazreti İbrahim (a.s)’e uyduğunu kalbinden geçirip niyet ettin mi?

Şuurlu bir mümin, kurbanını bu duygu, bu düşünce ve bu niyetlerle kesmelidir.

Hz. Peygamber (s.a.v) bir hadisinde “Allah bu kurbanları fakirlerin ete doymaları için meşru kıldı. O halde onları kurban etiyle yedirin.” buyurmuştur. Buna göre, fakirlerin hakkını göz ardı eden, gerçekte nefsinin tamamını kesememiş ve makbul kurban sunamamıştır.

Kurban kesmek vacip mi, sünnet mi?

Kurban bayramında kurban kesmek, hac farizası için hacca gitmiş olanların kurban kesmeleri vaciptir. Çünkü kurban kesmek hac amellerinden birisidir. hac dışındaki Müslümanlar için kurban kesmek sünnet-i müekkededir. Yani Vacip’ten bir kademe aşağı sünnetin ise en üst seviyesinde olan bir ameldir ve Mali imkânı iyi olanların, bu ameli yapmaları tavsiye edilir. Hac dışında kurban kesmeyen bir Müslüman günah işlemiş sayılmaz.

Kurban Edilecek Hayvanlar:

Kurban olacak hayvanlar deve, sığır ve koyun Cinsidir. Kümes Hayvanlarından :Kaz,Hindi ve Tavuk vs..gibi hayvanlar dan  kurban olmaz.
Kurbanlık Hayvanda ki Şartlar:

Kurban edilecek hayvanlarda iki şart aranır;

a)Yaş şartı:
Kurban edilecek hayvan deve ise beş yaşını bitirmiş altı yaşına girmiş olmalı,
Sığır ve keçi sınıfı iki yaşını tamamlamış üç yaşına girmiş olmalı,
Koyun en az sekiz ayı bitirmiş ve kimi müctehidlere göre bir yaşını tamamlamış olmalıdır.

b) Bedensel şartlar: Kurban edilecek hayvanın organlarından herhangi biri eksik olmamalıdır. Ayağı sakat, kör, iç boynuzu kırık, kulağı kesik veya erkek kurban kısırlaştırılmış olmamalıdır.

Hacda kurban kesenlerin kurbanları yukarıda sayılan şartları haiz olmazsa o kurban geçerli olmaz. Hac dışında kurban kesenlerin kurbanlarında bu şartlardan herhangi biri bulunmazsa kurbanı batıl olmaz, ancak kâmil kurban sayılmaz ve kamil kurban sevabı almamış olur. Şartları tam olan kurbanın sevabı daha çoktur.
Ortak Kurban olur mu?

Hac dışında bulunanların ortak kurban kesmeleri caizdir. Ortaklaşarak kurban alıp kesmek suretiyle bu sünneti yaşatmaları güzel bir davranıştır. Ortaklaşarak hem yüklerini hafifletmiş hem sevaba katılmış olurlar.

Rivayete göre Hazreti Peygamber (s.a.v) bir kurban bayramında iki koç kurban kesmişler, birincisini keserken “Allahım bu benden ve Ehl-i Beyt’imin kurban kesmemiş olanlarından taraf” ikincisini keserken de “Allahım bu da benden ve benim ümmetimden kurban kesmeyenlerden taraf” diyerek kurban kesmişlerdir. Bu rivayetten de anlaşılacağı üzere, hac dışında bulunanlar ortaklaşarak kurban kesebilirler.
 

Kurban keserken nelere dikkat etmek gerekir?

Kesiminde 7 şart vardır ki bunları riayet etmek gerekir. Aksi halde kesilen hayvan murdar ve haram olur.

1- Hayvanı kesen kişinin –ister erkek ister kadın olsun-Müslüman olması gerekir.
2- Hayvanın başının keskin demirle kesilmesi.
3- Kesilecek hayvanın yüzü kıbleye doğru olması.
4- Hayvanın başını kesmek istediğinde veya bıçağı hayvanın boğazına koyduğunda, hayvanı kesmek kastiyle Allah’ın adını anması . Buna göre “Bismillah”, “Ellahu ekber”  veya “Bismillahi Ellahu ekber” demesi yeter.
5- Hayvan kesildikten sonra o hayvanın türüne göre normal miktarda kanın akması gerekir. Ayrıca hayvanın kesmeden önce diri olup olmadığı şüpheli durumda, kestikten sonra bir hareket etmesi, kıpırdaması gerekir.
6- Hayvanın dört damarı(yemek ve nefes boruları ile iki ana atar damar) kesildikten sonra, ihtiyat gereği, canı çıkmadan başı gövdeden ayırmamak, hatta omuriliği dahi kesmemek gerekir. Ancak hayvan öldükten sonra baş gövdeden ayrılabilir.
7- Vacib ihtiyat gereği hayvanın boğaz altından kesilmesi gerekir, kafa arkasından öne doğru kesilmemelidir.
Hayvan kesiminde Sünnet olanlar:
1- Kesim sırasında, hayvan sığır olursa, 4 ayağını bağlayıp kuyruğunu serbest bırakmak, koyun ve keçide ise iki ön ayaklarıyla bir arka ayağını bağlayıp, bir arka ayağını açık bırakmak.
2- Hayvanı kesen kişinin de yönünün kıbleye doğru olması.
3- Hayvanı kesmeden evvel önüne su koyarak su vermek.
4- Hayvanın eziyet çekmemesi için iyi bilenmiş keskin bıçakla ve çabuk kesmek.
Hayvanın Haram Olan Organları nelerdir?

Eti yenen hayvanların bazı azaları haramdır:

1-Kan.
2-Dışkı.
3-Erkeklik organı.
4-Dişilik organı.
5-Yavruluk.
6-Ur denilen vücuttaki şişkinlik.
7-Erkeklik yumurtaları.
8- Beyinde bulunan nohut şeklindeki hipotez bezi.
9- Omurilik.(Omurga kemiğinde bulunan beyaz ilik.)
10-Safra kesesi
11- Bel kemiğinin iki tarafında bulunan sarı renkli iki sinir.
12-Dalak.
13-Mesane.
14-Göz bebeği.

Kurbanın paylaşımı nasıl olmalı?
Kurban üç hisseye ayrılarak bir hissesi fakirlere, bir hissesi eşe dosta, komşuya hediye edilir; diğer bir hissesini de kendi ve ailesi tarafından yenir.

Bunları da beğenebilirsin Diğer Yazılar