Kars Ehlibeyt

Sadece A&G araştırma kuruluşu, Adalet ve Kalkınma Partisi’nin yüzde 38 seviyelerine kadar oy kaybedeceğini öne sürmüştü ve bu tahminiyle de bu seçimin şampiyonu olmayı başardı.

Zihni esas itibariyle siyasal analizle meşgul olan ve genel olarak da normal koşullarda ortaya çıkması gereken sonuçları yazan bendeniz ise AK Parti’nin yüzde 41 civarında oy alacağını hesaplamıştım ve yüzde 38 oranı açıkçası benim için de şaşırtıcı bir gelişme oldu.

Herhangi bir kamuoyu araştırmasının sonuç tahmin ederken yanılması teknik arıza kabilinden bir durumsa da eğer o araştırmanın sahibi, vardığı sonucu teorize etmeye kalkışıyorsa orada manipülasyona prim vermek isabetli olacaktır.

Ama sonuç tahminlerinde bu kadar büyük yanılmalar yaşanmasına çok daha yerinde bir açıklamayla bakmakta yarar var:

29 Mart yerel seçimlerini yorumlarken bu kadar birbirinden farklılaşan değerlendirmelere tanık olmamızın temel nedeni, yeni milenyumla birlikte Türkiye’de entelektüel ve kültürel hayatın özerk ve bağımsız niteliğini bütünüyle kaybetmesidir.

Bugün Adalet ve Kalkınma Partisi iktidarına iliştirilmiş ortamlarda seslerini duyuran pek çok gazeteci, yazar ve aydınla yakın tanışıklığı bulunan ve 90’lı yıllarda modernlik üzerine yüksek düzeyli tartışma platformlarında kendileriyle birlikte olmuş bir yazar olarak onları iktidara hiç bu kadar ilişik görmediğimi belirtmeliyim. İktidarın yaşadığı herhangi bir olumsuzluğu halka tercüme etme misyonuna bu denli sıkı sıkıya sarılmış inorganik aydın olunca da 29 Mart’ta sandıktan çıkan iradenin anlamının nesnel ve tarafsız bir yorumunu onlardan almak imkan dahilinde olamıyor.

29 Mart seçimlerini pek çok açıdan yorumlamak mümkün olmakla birlikte verili durum şudur:

AK Parti, 2007 genel seçimleri itibariyle yüzde 47’ye tırmanmış, ama başka birtakım etkenlerin yardımıyla 2008 boyunca yüzde 51-55 arasında gidip gelen sayısal desteğe ulaşabilmiştir. Bugün ise 29 Mart yerel seçimlerinde yüzde 38 sayısal desteğe gerilemiştir. Sayısal destekteki bu erimenin siyasal destek analizindeki anlamı hayli büyüktür. O nedenle kimi yorumcular, 29 Mart 2009 itibariyle AK Parti’nin fotoğrafını 1989 yerel seçimlerindeki ANAP fotoğrafıyla karşılaştırıyorlar. ANAP, 1987 genel seçimlerinde aldığı yüzde 36.31 oy oranından, iki yıl sonra 1989 yerel seçimlerinde yüzde 21.80’e gerilemişti. Bu gerilemenin sadece sayısal destekte erime anlamına gelmediğini ve ANAP’a verilen siyasal desteğin içinin boşaldığını 1994 yerel, 1991 ve 1995 genel seçimlerinde görmüş olduk.

Bu nedenledir ki 29 Mart yerel seçimlerinin sonuçları gelmeye devam ederken erken sayılabilecek bir vakitte Başbakan Erdoğan, epeyce gergin ve tedirgin bir üslupla milletin vermek istediği dersi çıkaracaklarını söyleyerek parti mensuplarının moralini dik tutmaya çalıştı. Ama bu söylediğinin gereğini yapacağına kuşku düşüren sözler de sarfetmedi değil. Antalya’nın CHP’ye kaptırılmasını değerlendirirken bu şehre 28 kez gittiğini ve pek çok hizmetler yapıldığını belirterek, adeta seçmenin neden böyle davrandığını anlayamadığını ima etti. Tıpkı 22 Temmuz 2007 seçimlerinde AK Parti’nin oy oranında patlama olması, buna karşılık CHP’nin hezimet yaşamasının ardından CHP Genel Başkan Yardımcısı Onur Öymen’in, seçmenin davranışının rasyonel açıklaması olmadığını söylemesi gibi.

29 Mart seçimlerinin ikinci önemli sonucu, oylarında patlama yapan tek partinin Saadet olmasıdır. Saadet Partisi’nin nicedir yüzde 2.3 seviyesinde istikrar kazanmış başarısızlığın ardından (Numan Kurtulmuş’un genel başkan seçildiği Ekim 2008’de kamuoyu araştırmaları Saadet’i 1.5 gösteriyordu) 29 Mart seçimlerinde aldığı yüzde 5.2 ile Kurtulmuş, partisini “diğer” kategorisinden çıkarmayı başarmıştır. Saadet, bundan böyle seçmen algısında artık kendisine oy verilebilir parti olma aşamasına geçmiştir. Bunun ne anlama geldiğini 2011’deki genel seçimlerde göreceğiz.

Kurtulmuş’un TV5’te bana verdiği röportajda söylediği gibi, Saadet bu seçimlerde işaret fişeğini fırlatmıştır ve bundan sonra yoluna teşkilatların hata ve kusurlarını telafi edip kapasitelerini arttıracak tedbirleri alarak devam edecektir.

Saadet’in 5.2’ye çıkmasının, Kurtulmuş’un olağandışı gayreti, yeni siyasi dil, yeni söylem ve yeni üslubun gözalıcı niteliği ve parlak kampanya konsepti ile doğrudan ilişkisi vardır. Seçim kampanyasının başlangıcında belirttiğim gibi, teşkilatlar bu yeni üslubu kavrayıp sahada kullanabildikleri oranda oy oranlarında gözle görülür değişiklik yaşanacaktı. Eğer bu olamadıysa ve adaylar 29 Mart seçimlerinde Saadet’in zaten sahip olduğu oyu aldılarsa hata ve kusur yeni üslubu içselleştirememelerindedir.
Yeni Saadet’in kurucu aklı, bu eksikliklere ilişkin tedbirini mutlaka alacaktır. Zira Kurtulmuş’un hedefi, iki yıl sonraki genel seçimlerde partisini birinci parti, bu olamazsa anamuhalefet yapmaktır.