İslam’da Çocuk Hukuku

0

Bebeğin Guslü / Bebeğin İlk Yemesi Gereken Şey / Bebeğin Duyacağı İlk Söz / Bebeğe İsim Koymak / Bebeğin Saçının Kesilmesi / Bebeğin Kulağının Delinmesi / Erkek ve Kız Çocuklarının Sünnet Edilmesi / Akike / Velime / Anne Sütü Ve Onun Etkileri / Süt Verme Süresi / Süt Anne / Süt Verme Ücreti / Süt Anneliği ve Akrabalık Bağı…

 
Doğum
Bebeğin Guslü (Yıkanması)
1. Bebeğe gusül vermek müstahaptır.

2. Eğer gusül vermek bebeğe zararlıysa müstahap olmaz.

3. Bebeğe gusül vermek üç gün gecikirse önemli değildir. Önemli olan uzun bir süre geçmemesidir. Böyle bir durumda recaan[1] gusül yapılmalıdır.

Bebeğin İlk Yemesi Gereken Şey
-Annenin sütünden bile daha önce- Fırat suyu (bazı rivayetlerde zemzem suyu da nakledilmiştir) ve Şehitlerin efendisi imam Hüseyin’in (a.s) türbetini karıştırarak bir miktar bebeğin damağına sürmek.[2]

Bebeğin Duyacağı İlk Söz
Bebeğin doğduğu birinci gün, veya göbek bağı düşmeden önce, sağ kulağına ezan ve sol kulağına ikame okumak müstahaptır.

Bebeğe İsim Koymak
1. Çocuğa güzel isim koymak müstahaptır.

2. Çocuğa güzel bir isim koymak çocuğun babasının üzerindeki bir haktır.

3. Çocuklar için en güzel isimler, ismin başında Allah’a kulluğu belirten takılarının olmasıdır. Örneğin: Abdullah, Abdurrahman, Abdurrahim… ve ikinci derece olarak Peygamberlerin ve imamların (a.s) isimlerinin bebeklere konulmasıdır.

4. Peygamber ve imamlar arasındaki en güzel isim Muhammed adıdır.

5. Dört erkek çocuğu olan birisinin çocuklarından hiç birisinin adını Muhammed koymaması mekruhtur.

Saçın Kesilmesi
1. İster erkek olsun isterse kız, çocuk dünyaya geldikten 7 gün sonra saçının kesilerek saçının ağırlığı miktarınca altın veya gümüş sadaka verilmesi müstahaptır.

2. Bebeğin saçının bir kısmını kesip bir kısmını kesmeden öylece bırakmak mekruhtur.

Kulağın Delinmesi
Bebek yedi günlükken kulaklarının delinmesi müstaptır.

Erkek Çocuklarının Sünnet Edilmesi
1. Erkek çocuğun sünnet edilmesi farzdır.

2. Erkek bebeğin 7 günlükken sünnet edilmesi müstahaptır.

3. Doğuştan sünnetli olarak dünyaya gelen çocuğun eğer sünneti tam ise sünnet etmeye gerek yoktur.

4. Bebeği sünnet edecek kişinin Müslüman olması gerekmemektedir. Kafir de Müslüman birisini sünnet edebilir.

5. Kızların da sünnet edilmesi müstahaptır, isterse baliğ olsun.

6. Kızların 7 yaşında sünnet edilmesi daha iyidir. 

Akike
1. Akike, koyun veya başka bir hayvanın birisi için kesilmesidir.

2. Koyun, inek ve deve akike için yeterlidir, ancak koç en iyisidir.

3. Akikenin salim, kilolu ve dolgun olması müstahaptır. 

4. Erkek çocuğu için erkek, kız çocuğu için dişi hayvanın akike edilmesi müstahaptır.

5. Akikenin çocuğun 7. Günü verilmesi müstahaptır. Eğer yedinci gün akike verilemezse yine de akike vermek müstahaptır. Hatta eğer çocuk büyürse ve kendisi için akike verilmemişse kendisi için akike vermesi müstahaptır.

6. Akike eti pişirilerek veya çiğ olarak taksim edilerek dağıtılabilir. Veya pişirilerek -en az on kişi olmak üzere- bir grup mümin davet edilir ve onlara yemek verilir.

7. Akikenin ayak ve budunu çocuğun ebesine vermek müstaptır.

8. Akike miktarı kadar sadaka vermek akike yerine geçmez.

9. Çocuğun baba ve ailesinin akike etinden yemesi mekruhtur ve ihtiyata yakındır.

Velime (Çocuk dünyaya geldiği için kutlama ve sevinçten verilen ziyafet yemeği)
1. Çocuk dünyaya geldiğinde velime vermek müstahaptır.

2. Çocuğun dünyaya geldiği ilk gün velime vermek gerekememektir. Birkaç gün sonrada verilebilir.

3. Çocuğun sünneti için velime vermekte müstahaptır.

BEBEĞİN BESLENMESİ
Anne Sütü Ve Onun Etkileri
1. Bebeğin anne sütünden beslenmesi müstahaptır. Bebek için en üstün süt anne sütüdür.

2. Çocuk için anne sütü, tüm süt annelerden daha iyidir.

3. Masumlardan (a.s) gelen hadisler, tecrübe ve yapılan incelemelerden anlaşıldığı kadarıyla süt, çocuk üstünde tam olarak bir etkiye sahiptir.

4. Aşağıdaki maddelerde annenin çocuğuna süt vermesi farzdır:

a) Kolostrum (halk arasında ağız sütü olarak bilinmektedir) sütü.[3]

b) Eğer bebeğin bakımı süt dışında başka bir şeyle sağlanmıyorsa, veya başka bir besin bebeğe zararlı ise.

c) Anneden başka bebeğe süt verecek birisi yoksa.

5. Önceki meselede açıklanan maddeler dışında annenin bebeğine süt vermesi farz değildir.

Süt Verme Süresi
1. Bir bebeğe süt verme süresi tam olarak iki yıldır. (Kameri ayına göre)

2. Eğer iki yıl boyunca bebeğe süt verme imkanı varsa iki yıl boyunca bebeğe süt verilmesi müstahaptır.

3. Bebeğe iki yıldan fazla süt verilebilir. 

4. Bebeğe iki yıldan, iki veya üç ay az süt verilebilir, ancak bebeğe bu konuda zulmedilmiş olur.

5. Mümkün olma durumunda bebeğe 21 aydan daha az süt vermek caiz değildir.

Süt Anne
1. Kocanın karısının, farklı bebeklere süt vermesine engel olması müstahaptır. Çünkü zamanın geçmesiyle kimlere süt verdiğini unutabilir ve ileride süt kardeşleri arasında bir evliliğin olması söz konusu olabilir.

2. Bebeğe süt vermesi için seçilen kadında şu gibi özelliklerin aranması müstahaptır:

a) Müslüman, akıllı, afif ve güzel olmalı.

b) On iki imam Şia’sı olması.

c) Güzel sıfatlara sahip olmalı.

3. Şu özelliklere sahip kadınların bebeğe süt anne olarak verilmesi mekruhtur:

a) Aklı az ve çirkin kadınlara.

b) Müslüman olmayanlara.

c) On iki imam dışında olanlara.

d) Kötü ahlaklı kadınlara.

e) Zina zade kadınlara.

f) Gayri meşru yolla sütü oluşan kadınlara.[4]

g) Güzel sıfatlara sahip olmayan kadınlara.

4. Kafir kadınların sütlerinden yararlanmanın çok fazla keraheti vardır.

Süt Verme Ücreti
1. Koca, karısının sütüne malik değildir. Dolayısıyla kadın kocasından bebeğine süt vermek için ücret talep edebilir.[5]

2. Kadının bebeğe süt vermek için kocasından ücret istememesi doğru olandır, ancak kocanın karısına bunun için ücret ödemesi de güzel olandır.

3. Eğer bebeğin annesi süt vermek için kocasından ücret talep ederse ona ücreti verilmelidir.

4. Aşağıdaki durumlarda bebek annesinden alınarak süt anneye verilebilir:

a) Anne süt vermek için ücret isterse, ancak süt anne bunun için ücret talep etmezse.

b) Bebeğin annesi, süt anneden daha çok ücret talep ederse.

5. Kadının çocuğuna süt vermesi farz olduğu yerlerde[6] bedava süt vermesi gerekmemektedir. Bunun için ücret talep edebilir.

6. Eğer bebeğin kendisine ait parası ve malı varsa süt ücreti bu parayla karşılanır.

7. Eğer bebeğin kendisine ait para ve mülkü yoksa süt ücreti babasının üzerine farzdır.

8. Eğer bebeğin babası yoksa (ölmüşse veya ulaşılacak bir yerde değilse) bu durumda bebeğin ihtiyaçlarını karşılayan kişi süt parasını üstlenir. Örneğin dedesi gibi. (babanın babası)  

Süt Anneliği ve Akrabalık Bağı
Birkaç şartla bebek eğer bir kadından süt emerse bazı kişiler arasında mahremiyet oluşur:

a) Bebek diri bir kadının sütün emmeli. (Eğer kadın ölmüşse bebek o şekilde süt emerse)

b) Kadının sütü haram spermle oluşmamalı. (Kadının sütü eğer zinayla oluşmuşsa bunun mahremiyete bir etkisi yoktur.)

c) Bebek sütü memeden emmeli. (Eğer sütü sağarak bebeğe içirirlerse mahremiyet oluşmaz.)

d) Saf süt olmalı. (Süte bir şeyler karıştırmamak gerekir.)

e) Bebek iki yaşına girmemeli. (Bebeğin yaşı Kameri aya göre 24 aydan çok olmamalı)

f) Süt bir erkekle bir kadının cinsel ilişkisiyle oluşmalı. (Bir erkeğin iki karısından oluşan süt olmamalı)

g) Süt bir kocadan olmalı. (Eğer bir kadın sütünü bir bebeğe verir ve sonra başka bir erkekle evlenir ve ondan da çocuğu olur ve o şekilde sütü oluşursa oluşan o sütten bebeğe süt vermeye devam ederse mahremiyet oluşmaz.)

h) Bebek bir gün ve gece tam olarak süt içmeli ve onunla doymalı. Süt aralarında yemek (mama) yememeli veya başka bir kadının sütünü içmemeli. Yahut 15 defa süt içmeli ve bu 15 günlük süt içme süresi içinde başka bir kadının sütünü içmemeli. Yahut bebeğin etinin oluşmasına ve kemiklerinin sağlamlaşmasına sebep olacak miktarda süt içmeli. 

Anlatılan tüm şartlarla birlikte şu mahremiyetler ortaya çıkmaktadır:
a) Bebeğe süt veren kadın, (süt) annesi, süt annenin kocası da onun (süt) babası olur.

b) Süt annenin anne ve babası, kocasının anne ve babası ve ayrıca süt annenin ve kocasının büyük baba ve anneleri o bebeğin büyük baba ve büyük anneleri olur.

c) Süt anne ve kocasının kardeşleri, bebeğin amca ve dayıları, kız kardeşleri ise hala ve teyzeleri olur.

d) Süt anne ve kocasının torunları, bebeğin kardeş ve kız kardeş çocukları, yani yiyenleri sayılır.

 

———————————–
[1] – Sevap olduğu ve istenilen bir amel olma ümidiyle yapmak.
[2]  –
[3] – Doğum sonrası annede oluşan ilk süte ağız sütü denilir. Bazıları ilk gün bazıları ise dört beş gün bu sütün devam ettiğini söylemişlerdir.
[4] – Yani zina sonucu çocuk dünyaya getirerek onunla sütü oluşmuşsa.
[5] – Toplumumuzda yerleşen genel örf ve adetlere göre kadının kocasından süt parası talep etmesi hoş karşılanmayan bir şey olarak algılanmaktadır. Dolayısıyla yerleşen genel örf ve adetlerin dışına çıkmak İslam tarafından tavsiye edilmemiştir. Bu gibi gelenekselleşen yerlerde bu gibi talepler boşanmakla bile sonuçlanabilecek tehlikeler taşımaktadır. Dolayısıyla İslam bunu da nazarda tutarak erkeğin bebeği annesinden ayırabileceğini ve başka süt anneye verebileceğini hükmetmiştir.
[6]  – Anne sütü ve onun etkileri başlığı altındaki dördüncü madde.